Serwisy internetowe Uniwersytetu Warszawskiego Nie jesteś zalogowany | zaloguj się


Praca dyplomowa

Witamy na wiki Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego

W celu zakończenia etapu licencjackiego, magisterskiego bądź doktoranckiego należy napisać i obronić pracę dyplomową.

Spis treści

Wybór promotora

Promotorem pracy dyplomowej może być pracownik naukowy UW posiadający przynajmniej stopień doktora (dr). Nawet w przypadku wykonywania pracy magisterskiej poza UW, promotorem pracy jest osoba pracująca na WB, która wyrazi zgodę na zaopiekowanie się pracą dyplomową powstającą na zewnątrz. Student zobowiązuje się uczęszczania na seminaria specjalizacyjne/magisterskie oraz konsultuje powstającą pracę zarówno z opiekunem z Instytutu w którym pracuje oraz z wybranym promotorem .

Wybór tematu pracy

Zwykle temat pracy proponowany jest przez promotora i zgodny z linią (kierunkiem) badań zakładu. Nie musi jednak tak być: mile widziane są własne pomysły tematów.

Przy zdawaniu indeksu z I roku studiów magisterskich należy dostarczyć do dziekanatu informację o proponowanym temacie pracy magisterskiej (albo zakres badań do pracy magisterskiej) wraz z podpisem promotora. Nie musi to być wersja ostateczna.

Wskazówki edytorskie

Przykład pracy

Jak pisać pracę

Praca dyplomowa może być złożona w jednym z formatów: doc, pdf, swx, rtf oraz tex. Więcej informacji na temat formatu tex znajduje się tu. Jest to ponad wszelką wątpliwość najwygodniejszy format do tworzenia prac naukowych.

Przykładowa praca magisterska znajdująca się powyżej została napisana właśnie w latex w programie LEd, czyli LaTeX Editor, będącego darmowym środowiskiem dla systemu Windows.

Wielkość pracy

Wielkość pracy licencjackiej oscyluje zwykle w granicach 30-50 stron jednostronnie zapisanych. Wliczyć w to należy około 10 stron takich jak strona tytułowa, bibliografia, spis treści itp.

Praca magisterska ma zwykle około 50-70 stron.

Sprawdza się zasada, że im większa ilość przekazanej wiedzy (im bardziej praca dyplomowa opisuje udane doświadczenie) tym jest krótsza. Jeśli nie mamy nic do zaprezentowania w pracy dyplomowej, wówczas warto zainwestować w dużą liczbę stron.

Budowa pracy

Proponowana budowa pracy praktycznej:

  1. Strona tytułowa
  2. Oświadczenie kierującego pracą i oświadczenie autora
  3. Abstrakt (do 800 znaków), słowa kluczowe (max 10) i dziedzina pracy (punkty 1-3 znajdują się w dostarczonym szablonie); na niektórych kierunkach należy też dodać Klasyfikację tematyczną pracy
  4. Opcjonalnie: miejsce na dedykację i podziękowania
  5. Spis treści (opcjonalnie spis tabel, spis rysunków)
  6. Spis używanych skrótów
  7. Wstęp (teoria stojąca u podstaw pracy praktycznej)
  8. Cel(e) pracy (zwięźle, np. wypunktowane)
  9. Materiały i metody
  10. Wyniki (przedstawienie samych wyników bez komentarzy)
  11. Dyskusja (należy unikać powtarzania wyników w dyskusji)
  12. Wnioski (zwięźle, wypunktowane)
  13. Bibliografia
  14. Appendix (jeśli chcesz dorzucić dodatkowe informacje, zdjęcia itp., na które nie było miejsca w pracy)

Czasem można połączyć wyniki i dyskusję w jedną sekcję, ale jest to potencjalnie niebezpieczne. Czasem rozbija się materiały i metody na dwie sekcje.

Rozdziały, sekcje, podsekcje

Rozdziały i sekcje należy numerować kolejno od 1. Nazwy powinny być krótkie, nie powinny kończyć się kropką. Np:

2.3.4. Omówienie wyników bronowania

Czyli rozdział drugi, czwarta podsekcja sekcji trzeciej.

Wstawianie tabel i rysunków

Każdy rysunek i tabela zamieszczona w pracy powinna znaleźć swój odnośnik w tekście. Każdy rysunek musi mieć podpis (umieszczony pod rysunkiem), a tabela tytuł (umieszczony nad tabelą). W tekście umieszczamy Tabele i Rysunki lub Ryciny. Przykładowy tytuł tabeli:

Tabela 4.2: Wyniki przeprowadzonej dezynsekcji

Po słowie Tabela występuje numer rozdziału w którym Tabela występuje po czym po kropce numer kolejnej tabeli w tym rozdziale. Rysunki i tabele numerujemy oddzielnie. W zamieszczonym przykładzie znak : można znakiem . . Tytuł czasem kończy się kropką, a czasem nie. Istotna jest konsekwencja w wybranej metodzie.

Najlepiej używać, jeśli mamy taką możliwość, rysunków w postaci wektorowej (czyli cdr, svg, pdf, ps, eps). Jeśli nie ma takiej możliwości, należy używać formatu jpg do zdjęć i formatu png do grafiki zawierającej tekst. W żadnym wypadku nie stosujemy jpg o jakości innej niż 100% do grafiki zawierającej coś innego niż zdjęcia!

Jeśli brakuje nam miejsca na stronie na wstawienie tabeli/rysunku, możemy wstawić pustą stronę z tym rysunkiem.

Formatowanie tabeli

W prezentacji tej zamieszczone są wskazówki jak formatować tabelę.

Bibliografia

Wszystkie pozycje literaturowe wymieniane w całej pracy muszą znaleźć się w bibliografii, każda pozycja z bibliografii musi zostać zacytowana przynajmniej raz w tekście. Jest kilka sposobów na wykonanie cytowania, przy czym bardzo istotna jest konsekwencja raz obranej metody. Podstawowy podział metod to: cytowanie numerkami np. [45] lub cytowanie nazwiskami [Kowalski, 2009].

  • Jeżeli artykuł cytowany w tekście ma więcej niż 2 autorów, piszemy: (Kowalski i wsp., 2003) (ang: Kowalski et al., 2003).
  • Jeśli są dwie pozycje z tego samego roku napisane przez autorów cytowanych w ten sam sposób, to piszemy: (Kowalski i wsp., 2003a) i (Kowalski i wsp., 2003b), i w ten sam sposób (a więc literą ,,a" i ,,b", dodaną do roku), zaznaczamy w spisie literatury.
  • Jeśli cytujemy numerkami i podajemy kilku autorów piszemy: [23,25,29], możemy też zapisać: [23-26] jeśli cytujemy 23,24,25 i 26.
  • W całej pracy należy, jeśli jest to możliwe, odnosić się do najnowszych pozycji literaturowych. Liczba cytowanych prac nie powinna być przesadna. Nie należy cytować wielu prac, jeśli w obecnie cytowanej zawarte są wszystkie potrzebne informacje.
  • Cała Bibliografia powinna być napisana według tej samej konwencji. Tutaj znajdziesz przykłady powszechnie stosowanych metod cytowania i składu bibliografii. Warto przejrzeć ten plik przed przystąpieniem do pisania pracy.
  • Prace w Bibliografii umieszczamy w pewnej kolejności. Zwykle jest to porządek alfabetyczny nazwisk twórców, ale zdarza się też kolejność wg wystąpienia cytowania w tekście.

Jeśli piszesz w LaTeXu do automatycznego składu bibliografii możesz użyć programu BibTeX. Wówczas cały problem cytowania jest rozwiązany przez komputer.

O podziękowaniach

Umieszczanie podziękowań w pracy jest opcjonalne. Jednak zwykle jest to stosowane ze względu na wyjątkowy charakter pracy dyplomowej: praca pisana jest zwykle pod kierunkiem promotora przy pomocy doktorantów i innych osób. Gdyby praca dyplomowa była zwykłym artykułem naukowym wpisalibyśmy te osoby jako drugiego, trzeciego i kolejnych autorów pracy. W przypadku pracy dyplomowej nie mamy możliwości uczynienia tego. Dlatego umieszcza się podziękowania, które pełnią podobną rolę.

Praca dyplomowa może być opatrzona dedykacją.

Wybrane zasady typografii

  • piszemy czcionką szeryfową (np. Times New Roman), rozmiaru 10-12. Liczba znaków na stronę powinna wynosić około 2000. Nie należy zmieniać co chwilę czcionki,
  • jeśli piszesz w MS Word zastosuj interlinię wielkości około 1,5,
  • w przypadku druku dwustronnego warto rozróżnić marginesy i uczynić wewnętrzny większym, w przypadku druku jednostronnego lewy margines musi byś większy (praca będzie oprawiana),
  • stosujemy polskie znaki cudzysłowu i polski system pisania liczb ,,po przecinku", tzn.:
 źle: 1.5 0.3344 "ogórek" "on powiedział, że idziemy"
dobrze: 1,5 0,3344 ,,ogórek" ,,on powiedział, że idziemy"
  • nie było gdzie tego napisać wcześniej: strony pracy muszą być numerowane!
  • nazwy bakterii piszemy pismem pochylonym, tj. Escherichia coli, pierwsze wystąpienie rodzaju bakterii pisane jest pełną nazwą, kolejne można zapisywać już jako E. coli. Piszemy jednak Escherichia sp. oraz Escherichia spp.,
  • nazwy transpozonów piszemy w sposób następujący: ISblabla10, Tnnazwa1992,
  • nazwy genów mysich piszemy małymi literami i kursywą, ludzkich wielkimi literami i kursywą, zaś białek dużą literą i prosto. Na przykład gen repC i białko RepC. Oporność na antybiotyki (fenotyp) kodowaną przez plazmidy zapisujemy dwoma literami (skrót nazwy antybiotyku) i literą ,,r" w indeksie górnym, np. Apr, Tcr. Jeśli oporność jest kodowana przez chromosom, zapis jest trzyliterowy, np. Ampr, Tetr,
  • NIE zostawiamy sierot, czyli samotnych spójników (i o w z) na końcu wiersza. Nie pozwalamy na przeniesienie do kolejnego wiersza jednostek, jak na przykład w:
Kupiliśmy 14
kg jabłek
  • kolorów należy używać z umiarem. Jeśli zaznaczenie możemy zróżnicować kolorem lub kształtem, należy wybrać kształt - ze względu na późniejszy druk w skali szarości oraz świadomość daltonizmu,
  • spację stawiamy po znaku przestankowym, nie stawiamy spacji między nawiasem a wnętrzem nawiasu, stawiamy spację między jednostką a wartością, myślnik w tekście jest dłuższy niż minus i otoczony spacjami, myślnik przy podawaniu dwóch liczb jest krótki i pisany bez spacji,
 kup: 4 kg ziemniaków, 3-4 kapusty (dojrzałej bardzo); oraz - kalafiory 
.

Procedura składania pracy dyplomowej

Składanie pracy przebiega równolegle w trybie elektronicznym i tradycyjnym. Tryb elektroniczny opisany jest stosunkowo dobrze tu: opis składania pracy dyplomowej, poniżej są fragmenty tego dokumentu.

Składanie pracy w trybie elektronicznym

Przez system APD (Archwiwum Prac Dyplomowych), http://apd.uw.edu.pl .

z podanej wyżej strony

  1. Dostęp do systemu Archiwum Prac Dyplomowych (APD) wymaga posiadania konta w centralnym systemie autoryzacji (CUS). Za założenie konta jest odpowiedzialna jednostka dydaktyczna, w której powstała praca.
  2. Aby umożliwić studentowi, opiekunowi i recenzentowi wprowadzenie danych przez APD, w formularzu w USOS fladze "Status pracy" należy przypisać wartość "A - Do modyfikacji". Czynność tę wykonuje pracownik sekcji studenckiej dziekanatu, u którego student składa gotową pracę.
  3. Student wprowadza do APD streszczenie, słowa kluczowe i tytuł pracy w języku angielskim. Po zatwierdzeniu zmian student otrzymuje możliwość załadowania do APD pliku z pracą w formacie PDF. Maksymalny rozmiar pliku, który zostanie zaakceptowany przez system, jest ustalany przez administratora systemu (w chwili obecnej jest to 25 MB). Po zakończeniu wprowadzania student powinien wybrać opcję "Wysłano wszystkie pliki" i zatwierdzić zmiany.
  4. Po wysłaniu plików przez studenta, w interfejsie opiekuna praca pojawia się prośba o akceptację wprowadzonych przez studenta danych. Po sprawdzeniu tych danych (także pracy), opiekun zatwierdza je, co jest równoważne z przekazaniem pracy do recenzji.
  5. Zarówno opiekun, jak i recenzent widzą w swoim interfejsie pliki dostarczone przez studenta. Mogą także wpisać treść recenzji, a następnie ją zatwierdzić i wydrukować. Wydrukowaną i podpisaną recenzję należy dostarczyć do sekcji studenckiej dziekanatu jednostki, w której powstała praca. Treść zatwierdzonej recenzji jest widoczna dla studenta.
  6. Każda jednostka może przygotować własny wzór recenzji (zestaw pytań). W celu wprowadzenia go do USOS należy się skontaktować z Działem Aplikacji Komputerowych (DAK).
  7. W APD wszyscy użytkownicy mają dostęp do katalogu z listą prac i wyszukiwarki. Treść pracy oraz recenzje są dostępne tylko dla autora, opiekuna i recenzenta.
  • Student może skorzystać z USOSweb w celu dostarczenia streszczenia i słów kluczowych bezpośrednio w postaci elektronicznej. Dane wpisane do formularza w USOSweb zostaną automatycznie wprowadzone do USOS. USOSweb jest dostępny z dowolnego komputera z zainstalowaną przeglądarką stron internetowych.

Przykładowe nazwy plików z pracą dyplomową

Plik z pracą dyplomową powinien być przygotowany w formacie PDF i odpowiednio nazwany:

typ dyplomu-pesel.pdf

gdzie:

typ dyplomu pochodzi ze słownika USOS (czy ktoś wie gdzie on jest?),

pesel jest numerem PESEL studenta (lub sztucznego numeru PESEL w przypadku obcokrajowców).

Nazwa ma być zapisana dużymi literami, nie może zawierać żadnych odstępów ani polskich znaków, ma mieć rozszerzenie.pdf zapisane małymi literami.

1400-LIC-BT-81023961169.pdf – licencjat z biotechnologii,

1400-LIC-BI-MSMP-81023961169.pdf – licencjat z biologii w ramach MiSMAP,

1400-LIC-OS-81023961169.pdf – licencjat z ochrony środowiska

1400-MGR-BI-BS-81023961169.pdf - magisterium na kierunku biologii, specjalność z biologii środowiskowej,

1400-MGR-BT-BM-MSMP-81023961169.pdf – magisterium na kierunku biotechnologii, specjalność z biologii molekularnej, w ramach MiSMAP,

1400-MGR-BT-MI-81023961169.pdf – magisterium na kierunku biotechnologii, specjalność z mikrobiologii,

1400-MGR-OS-BPOS-81023961169.pdf - magisterium na kierunku ochrony środowiska, specjalność z biologicznych podstaw ochrony środowiska.

Składanie pracy ,,papierowej"

Z tego co wiem drukuje się na WB trzy kopie pracy, dwie jednostronnie i jedną dwustronnie. Dwustronna idzie do archiwum, dwie pozostałe do promotora i recenzenta. Wszystkie powinny być oprawione, np. zbindowane.

Do dziekanatu składa się wydrukowaną dwustronnie i zbindowana pracę (zawierającą podpis promotora na stronie z oświadczeniem) , wraz z jej wersją na CD, przynajmniej na 7-10 dni przed planowanym terminem obrony. Do dziekanatu należy dostarczyc także podanie o wyznaczenie komisji [wzór ] , w którym proponowany jest skład komisji (2 recenzentów do wyboru, z których zwyczajowo wybierany jest ten podany jako pierwszy) oraz termin obrony.

Wybór recenzenta

Recenzent jest wybierany przez promotora (to chyba jest nie do końca prawda, promotor proponuje dwóch recenzentów, których zgłasza przewodniczącemu. Ten wybiera). Musi to być pracownik WB, ale z innego zakładu (czy wręcz instytutu) niż ten , w którym powstawała praca. Recenzent nie musi być w żaden sposób związany z zakresem tematyki poruszanym w pracy (np. pracownik z Zakładu Hydrobiologii recenzujący pracę z Inst Genet. i Biot.). W przypadku prac magisterskich przewodniczącym komisji jest Dziekan.

Samo składanie

Pracę trzeba złożyć do 10 dni (roboczych) przed terminem obrony. Składamy:

  • pracę (wersję do archiwum)
  • płytę CD z nagraną pracą z odpowiednią nazwą
  • 4 zdjęcia do dyplomu (4,5 * 6,5 cm, lewy półprofil choć niekoniecznie) + 1 do wersji angielskiej
  • indeks z zaliczoną pracownią licencjacką (!)

Fragment załącznika nr 4 do Zarządzenia nr 8 Rektora UW z dnia 31.08.2004r.

  1. Student składa we właściwej jednostce dydaktycznej trzy jednakowe egzemplarze pracy dyplomowej, podpisane własnoręcznie przez studenta i kierującego pracą, przeznaczone dla kierującego pracą, recenzenta i do akt studenta. Egzemplarz do akt musi być drukowany dwustronnie. Jednocześnie student składa elektroniczną wersję pracy z plikiem, z którego dokonano wydruku.
  2. Strona tytułowa pracy, strona z oświadczeniami studenta i kierującego pracą oraz strona zawierająca streszczenie, słowa kluczowe i określenie dziedziny pracy musi być wykonana wg wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do Zarządzenia Rektora i zgodnie z następującymi wytycznymi BUW:
    1. Druga strona pracy zawiera oświadczenie kierującego pracą o dopuszczeniu pracy do dalszego postępowania, oświadczenie studenta o samodzielnym wykonaniu pracy oraz o zgodności wersji drukowanej pracy z jej wersją elektroniczną. Pliki wersji elektronicznej powinny być zapisane w jednym z poniższych formatów:
      • SWX (Open Office 1.1.2 lub nowszy),
      • RTF (Word 2000 lub nowszy, Open Office 1.1.2 lub nowszy),
      • DOC (Word 2000 lub nowszy).
      • Dopuszcza się także wykorzystanie systemu LaTeX 2 lub nowszego, ale wówczas jest wymagane dostarczenie również wersji źródłowej (tekstowej).
    2. Streszczenie nie powinno zawierać więcej niż 800 znaków. W przypadku pracy pisanej w języku obcym, streszczenie powinno być zredagowane w języku polskim i powinno zawierać polską wersję tytułu.
    3. Słowa kluczowe (maksymalnie 10), tworzone przede wszystkim na podstawie tytułu i streszczenia, powinny być formułowane w mianowniku liczby pojedynczej.
  3. Student może skorzystać z USOSweb w celu dostarczenia streszczenia i słów kluczowych bezpośrednio w postaci elektronicznej. Dane wpisane do formularza w USOSweb zostaną automatycznie wprowadzone do USOS. USOSweb jest dostępny z dowolnego komputera z zainstalowaną przeglądarką stron internetowych.
  • Strona tytułowa pracy (TYTUŁ PRACY KONIECZNIE W JĘZYKU POLSKIM I ANGIELSKIM), strona z oświadczeniami studenta i kierującego pracą oraz strona zawierająca streszczenie, słowa kluczowe i określenie dziedziny pracy musi być wykonana wg wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do Zarządzenia Rektora i zgodnie z następującymi wytycznymi BUW:

Prawa do pracy dyplomowej

Praca dyplomowa naturalnie chroniona jest prawem autorskim i należy wyłącznie do jej autorów. Uczelnia ma jednak pewne prawo do pracy wyrażające się w sposób następujący:

Art. 15a.
Uczelni w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym przysługuje pierwszeństwo
w opublikowaniu pracy dyplomowej studenta. Jeżeli uczelnia nie opublikowała pracy
dyplomowej w ciągu 6 miesięcy od jej obrony, student, który ją przygotował,
może ją opublikować, chyba że praca dyplomowa jest częścią utworu zbiorowego.
wg Ustawa o Prawie autorskim

Rozumie się to w sposób następujący: nie mamy prawa do publikacji swojej pracy w okresie 6 miesięcy - wówczas ma prawo uczynić to Uczelnia.

Obrona pracy

Pracę trzeba obronić przed komisją (w której skład wchodzą : promotor, recenzent i przewodniczący komisji).

Przewodniczący komisji odnotowuje przebieg obrony, może też spytać ogólnie o zarys pracy (jest jedyną osobą komisji która nie czyta pracy dyplomowej).

Promotor i recenzent zwykle zadaja po 1-2 pytania wymagające dłuższej wypowiedzi (ewentualnie kilka szybkich) nie dotyczące bezpośrednio pracy, ale poruszające sie w jakiś sposób w tematyce z nią związaną. Niektórzy recenzenci podają swoje pytania studentom jeszcze przed obroną (ale wtedy oczekują dokładniejszej i bardziej spójnej odpowiedzi).

Informacje o obronie pracy na stronie Obrona pracy.

Dyplom

Zobacz na stronie Dyplom. Tam informacje m. in. o liczeniu oceny umieszczanej na dyplomie, opłacie za dyplom i wymaganiom zdjęciowym.

Do ściągnięcia

osobiste